Sau giai đoạn chờ đợi cơ chế và hoàn thiện quy hoạch, năm 2026 được dự báo sẽ là thời điểm “bật công tắc” cho hàng loạt dự án năng lượng trọng điểm. Từ điện khí LNG, điện gió ngoài khơi đến hạ tầng truyền tải, tất cả đang bước vào chu kỳ đầu tư mới nhằm đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.
1. “Sóng lớn” điện khí LNG và các chuỗi dự án chiến lược
Theo Quy hoạch điện VIII, giai đoạn 2026-2030 là thời điểm hệ thống điện Việt Nam cần bổ sung hàng chục nghìn MW nguồn mới. Trọng tâm của làn sóng này chính là điện khí LNG với những dự án có quy mô vốn đầu tư cực lớn.
- Tại Quảng Trị: Hai dự án nhiệt điện LNG với tổng vốn hàng tỷ USD đang chuẩn bị khởi công. Trong đó, LNG Quảng Trạch II (khoảng 2,1 tỷ USD) dự kiến khởi động vào quý I/2026, theo sau là LNG Quảng Trạch III (khoảng 1,6 tỷ USD) vào quý IV cùng năm.
- Các điểm nóng khác: Một loạt dự án tại Quảng Ninh, Hải Phòng, Nghi Sơn, Cà Ná và Bạc Liêu với công suất phổ biến từ 1.200-1.500 MW cũng đang hoàn tất những bước chuẩn bị cuối cùng về tài chính và môi trường.
Song song đó, các chuỗi dự án khí – điện mang tính chiến lược như Lô B – Ô Môn và Cá Voi Xanh đang được thúc đẩy mạnh mẽ để chuyển từ giai đoạn chuẩn bị kéo dài sang triển khai thực chất, tạo động lực kéo theo sự phát triển của chuỗi dịch vụ phụ trợ.
2. Sự trở lại của năng lượng tái tạo quy mô lớn
Sau thời kỳ bùng nổ điện mặt trời và điện gió trên bờ, năm 2026 sẽ chứng kiến sự trở lại của các dự án điện gió quy mô lớn tại khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nam Bộ. Các dự án này hiện đã hoàn tất khảo sát địa chất, đo gió và đang chờ đợi cơ chế giá mới để tái khởi động.
Đặc biệt, điện gió ngoài khơi đang dần hình thành khung pháp lý và cấu trúc tài chính, hứa hẹn thu hút dòng vốn ngoại lên đến hàng tỷ USD cho mỗi dự án.
3. Tháo gỡ “nút thắt” thể chế: Chìa khóa để dòng vốn khơi thông
Dù tiềm năng và nguồn lực đã sẵn sàng, nhưng theo các chuyên gia, thách thức lớn nhất hiện nay không nằm ở công nghệ mà ở thiết kế thể chế thị trường.
Chuyên gia năng lượng Nguyễn Huy Hoạch nhận định, để các siêu dự án này không bị “nghẽn” tại vạch xuất phát, Chính phủ cần sớm giải quyết các vấn đề cốt lõi:
- Hợp đồng mua bán điện (PPA): Cần cơ chế dài hạn và ổn định để nhà đầu tư an tâm thu hồi vốn.
- Cơ chế DPPA: Thúc đẩy mua bán điện trực tiếp giữa đơn vị phát điện và khách hàng lớn.
- Thị trường điện cạnh tranh: Hoàn thiện cơ chế thanh toán công suất và phân bổ rủi ro.
Lời kết
Năm 2026 không chỉ là năm của những con số tỷ USD mà còn là phép thử cho khả năng điều hành và hoàn thiện chính sách năng lượng của Việt Nam. Việc khơi thông được các dự án này sẽ là tiền đề vững chắc để đảm bảo cung ứng điện cho phát triển kinh tế trong thập kỷ tới.
Nguồn: TDH tồng hợp từ internet
